Ei evaluering av traineeordningar syner at tiltaket har positiv effekt for høgt utdanna, for samarbeid mellom bedrifter og for omdømmet til regionane som er med. Evalueringa knuser inngrodd myte.

Bakgrunn

Distriktssenteret plukka ut ni ulike program som har eksistert i alt frå tre til ti år, spreidd over heile landet. Forskarar frå Ideas2evidence har etter intervju med dei daglege leiarane av programma, arbeidsgivarane, dei som støttar programma økonomisk, og noverande og tidlegare traineear skrive rapporten ”Bosettingsvirkninger av regionale traineeprogram ”.

Myteknusar

- Det er dei utan tilknyting som meiner dei har hatt størst utbyte av programmet. Ei av myte som blir knust er at det er lettare å rekruttere ungdomar attende til heimtraktene. Rapporten syner tydeleg at dei som lukkast best med å få traineeane til å bli, har blikket retta mot kompetanse, og ikkje på heimflyttarane.

"Flytte hit, eller flytte heim"?

Denne oppdaginga er verdt å ta med i ”flytte hit, eller flytte heim”-debatten. Ein skal lytte til traineear som har oppfatninga om at i Oslo er det gode karakterar som gjeld, medan det viktigaste i distrikta er om du har røter der, seier seniorrådgivar ved Distriktssenteret, Anne-Peggy Schiefloe.

Held fokuset oppe

Det årlege inntaket av traineear fører til kontinuerleg fokus på rekruttering av kompetanse generelt og ung kompetanse spesielt. Det fører også til at tema som innovasjon, bulyst og regional utvikling ikkje forsvinn frå agendaen i ulike fora.

Styrkar integrering

Traineeprogramma er godt eigna til å integrere nye innbyggjarar. Gjennom programmet blir dei kjende med andre i same situasjon, med næringslivet og det offentlege apparatet i regionen. Ei av dei viktigaste årsakene til at folk flytter vidare er at nykommarar ikkje blir integrert i lokalsamfunnet.

Fakta om traineeprogramma

Bakgrunnen: Dei regionale traineeprogramma starta ut frå behovet for å gjere noko med den store kompetanseflukta frå distrikta.

Samarbeid på tvers: Bedrifter og offentlege institusjonar gjekk saman for å gjere regionen sin meir attraktiv for unge med høg utdanning.

Tilbodet: Dei tilbyr nyutdanna kortvarige jobbar i tre bedrifter lokalisert i same region, i tillegg til eit fagleg og sosialt program. Denne pakka skal gjere det interessant å flytte til eller bli buande i regionen.

Unikt for Noreg: Det har ikkje lukkast å finne tilsvarande ordningar, med det regionale perspektivet, i andre land.

Først for Noreg: Trainee Innlandet, var først ute, i 1999. Eit samarbeid mellom bedrifter i Hamar-området med mål om å hente attende ungdom som var flytta til universitetsbyane for å ta utdanning. I dag er det 15 regionale traineeprogram i landet.